TZOB: “Don afeti 65 ilde tarımsal üretimi vurdu, gıda güvencesi ve üretici geliri risk altında”
Investing.com – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ülke genelinde etkili olan ve zirai üretimi olumsuz yönde etkileyen don afetiyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Bayraktar’a göre, 10-13 Nisan tarihleri arasında hava sıcaklıklarının -15 derecelere kadar düşmesiyle 65’ten fazla ilde büyük çaplı tarımsal zarar meydana geldi. Bu durum yalnızca üreticileri değil, tüketicileri de yakından etkileyecek.
Bayraktar, don afetinden zarar gören çiftçilerin kayıplarının telafisi için acilen bir zarar karşılama fonu kurulması gerektiğini vurguladı. Don olaylarının sıklaşması ve şiddetlenmesinin iklim değişikliğinin etkileriyle bağlantılı olduğunu ifade eden Bayraktar, ilkbahar aylarının bu tür afetler açısından riskli dönemler haline geldiğini ve özellikle üreticileri büyük zorluklarla karşı karşıya bıraktığını belirtti.
Zirai don, ülke genelinde meyve ve tarla ürünlerini etkiledi
Birçok ürün grubu don olayından ciddi şekilde etkilendi. Malatya ve Kahramanmaraş’ta kayısı başta olmak üzere ceviz, kiraz, üzüm ve elma zarar görürken; Karadeniz’de fındık, çay, hurma ve kivi gibi ürünler, Ege’de üzüm, zeytin, incir, elma, ceviz ve ayva gibi birçok meyve zarar gördü. Marmara, Güneydoğu, İç Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde de farklı ürünlerde yüksek seviyede zarar meydana geldi.
Bu ürünlerin bir kısmı ihracat açısından kritik öneme sahip olduğundan, önümüzdeki dönemde hem gıda güvencesi hem de ihracat gelirleri açısından risk oluşturduğu ifade edildi. Bayraktar, bazı ürünlerde zararın %100’e ulaştığını, kesin zarar tespitinin ise devam eden saha çalışmalarından sonra netleşeceğini belirtti.
Ekonomik tedbirler ve destek çağrısı
Bayraktar, tarım sektörünün artan doğal afetler karşısında daha da kırılgan hale geldiğini vurgulayarak, üretimin sürdürülebilirliği için ekonomik önlemlerin alınmasının şart olduğunu dile getirdi. Özellikle borçla sezona başlayan üreticilerin çok zor durumda olduğu, bu nedenle nakit yardım, girdi desteği ve faizsiz borç erteleme gibi uygulamaların hayata geçirilmesinin zaruri olduğunu söyledi.
Ayrıca, hali hazırda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın çiftçi maliyetlerinin karşılanmasına yönelik çalışma başlattığını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Bayraktar, bu sürecin hızla ilerletilmesini istedi. Doğrudan üreticilere destek sağlanması halinde hem kırsaldaki göçün önüne geçileceğini hem de gıda arzının sürekliliğinin korunacağını ifade etti.
Sigortalı çiftçiler ve TARSİM uyarısı
Zirai don sonrasında başlatılan hasar tespit çalışmalarına Ziraat Odalarının da aktif katılım sağladığını belirten Bayraktar, çiftçilerin büyük bölümünün hâlâ tarım sigortasıyla korunamadığını söyledi. Tarım sigortasının yaygınlık kazanmasının önemine değinirken, sigorta kapsamı dışındaki çiftçilerin de zararlarının devlet desteğiyle giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Sigortalı çiftçilerin ise hem poliçe kapsamı hem de hasar tespiti süreçlerinde çeşitli sorunlarla karşılaştığına değinerek bu süreçte üreticilerin mağdur edilmemesi çağrısında bulundu. Don afetinin sıradan bir olay olmadığının altını çizen Bayraktar, iklim koşullarının giderek belirsizleştiği bu dönemde üreticinin korunmasının ülke gıda güvenliği açısından hayati olduğunu belirtti.
Üreticinin yanında olma çağrısı
Bayraktar, Türk çiftçisinin tüm zorluklara rağmen üretmeye devam ettiğini, bu nedenle daha fazla desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Afet sonrası yapılan hasar tespitlerinin adil şekilde yürütülmesi, zararların hakkaniyetli biçimde karşılanması gerektiğini dile getirdi.
Üreticinin emeğinin korunmasının hem iktisadi hem de toplumsal sorumluluk olduğunu vurgulayan Bayraktar, doğal afetlerin üretimi sekteye uğratmasına izin verilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Açıklamasını, “Üreticilerimize geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Umuyorum ki bu tür afetlerle tekrar karşılaşmayız.” sözleriyle tamamladı.
